Bài 5: Phần đố

Thúy Kiều tài sắc hơn người

Phải đâu chỉ được những lời ngợi ca

Bán mình nát một đời hoa

Đòn roi tủi nhục sót sa phận hèn

Hỏi Kiều được những ai khen

Bị ai mắng chửi, mấy phen bị đòn?

Giải đố

Kiều được mười ba lần khen

Bẩy lần bị mắng, bốn phen bị đòn

Diễn giải:

Thềm hoa khách đã trở ra

Đoạn trường sổ ấy sót sa bao điều

Có tài, có sắc bao nhiêu

Đời nhiều ghen tỵ, Kiều nhiều tai ương

Hải đường trĩu nặng giọt sương

Kim – Kiều trĩu nặng tơ vương trong lòng

Xăm xăm băng lối Kiều sang

Kim khen thơ nàng nhả ngọc phun châu

Khen tài cung thương lầu lầu

Càng nghe, càng ngắm, càng sầu lo xa

Tú Bà to béo đẫy đà

Mã Sinh chồng hờ, mụ chủ lầu xanh

Sót tiền lại nghẹn ghen tình

Phong ba lôi đình đánh đập Kiều nhi

Sợ mà vốn liếng tong đi

Lưỡi không xương mụ tức thì lại khen

Nhỏ nhoi côi cút một thân

Trời cao biển rộng sóng gần bão xa

Có chàng hiệp sĩ nhẩy ra

Hỏi tên mới biết ấy là Sở Khanh

Kêu trời đấm ngực tỏ tình

Khen Kiều tuyệt sắc giai nhân nhất đời

Nhỏ to thề thốt bao lời

Dù nghi Kiều cũng phải dời trốn ra

Thúy Kiều mắc mưu Tú Bà

Đòn roi đánh đập thật là ghê thay

Sở Khanh quay phắt trở tay

Đùng đùng lại đánh mặt mày…không sai

Đám làng chơi có Thúc Sinh

Tiền nhiều sợ vợ si tình hơn ai

Mận đào gắn bó một hai

Lập lòe lửa lựu tường ngoài đâm bông

Buồng the rủ bức chướng hồng

Dầy dầy sẵn đúc non bồng tiên xa

Ngụ tình Thúc thảo bài thơ

Khen Kiều tuyệt sắc ngẩn ngơ say tình

Thúc ông biết, nổi lôi đình

Bắt Kiều quát mắng đưa trình cửa quan

Quan sử kiện vẻ đàng hoàng

Phong lôi đánh đập lời càng thị uy

Lạnh tanh mặt sắt đen xì

Thách Kiều làm một Đường thi đệ trình

Thơ Đường hẳn có phép linh

Xem xong quan bỗng thuận tình khen ngay

Truyền cho Kiều – Thúc xum vầy

Thúc ông cũng vội chắp tay vâng lời

Thói đời nghĩ cũng lực cười

Thúc ông lại vội buông lời ngợi ca

Bắt Kiều đem nộp Hoạn gia

Tòa ngang dẫy dọc thật là thâm nghiêm

Phu nhân quát mắng sai truyền

Ra tay đánh đập giữ nghiêm phép nhà

Đổi tên Kiều, bắt Kiều ra

Phận con hầu ở trong nhà cực chưa

Sai Kiều tiếng trúc, tiếng tơ

Nghe xong Hoạn cũng ngẩn ngơ khen tài

Thúc về nấn ná một hai

Hoạn Thư chàng Thúc cùng ngồi bên nhau

Bắt Kiều ra đứng trực hầu

Ba người tâm sự khác nhau rối bời

Thúc đau, Kiều tủi, Hoạn cười

Hoạn Thư thâm hiểm nước đời mưu sâu

Bắt mời rượu, bắt đàn hầu

Bắt khoan, bắt nhặt trước sau thét dồn

Mắng rồi lại dọa đánh đòn

Hoạn Thư cười nụ, Thúc càng sót sa

Thân cung Kiều vội thảo ra

Hoạn Thư xem lại tỏ ra thương tình

Cho Kiều giữ am chép kinh

Lại khen bút pháp lam đìng Kiều hơn

Đẹp trời gió mát trăng thanh

Có chàng Từ Hải biên đình sang chơi

Khen Kiều con mắt tinh đời

Xứng người tri kỷ, xứng người tri âm

Hẹn Kiều chừng độ một năm

Đúng lời đã hẹn trong lòng đinh ninh

Dưới cờ mười vạn tinh binh

Hoạn Thư hồn vía thất kinh rụng rời

Khi xưa nể trọng Kiều tài

Truy nguyên cũng bởi lòng người ghen tuông

Hồ Công mê sắc nên thương

Khăn tang Kiều dự tiệc quan khóc chồng

Mười lăm năm Kiều ước mong

Được về quê cũ thỏa lòng mẹ cha

Đoạn trường sổ rút tên ra

Cả nhà xum họp, cả nhà đoàn viên

Dân Hàng Châu mãi lưu truyền

Âm vang dư vọng tiếng khen muôn đời

18/7/2009

Ngô Xuân Tín