Một lần tôi đến thăm người thầy dạy cũ. Nhân khi ôn lại chuyện đời, thầy đọc cho tôi nghe hai câu thơ-mà theo thầy, đó là những nét khái quát nhất về những chặng đường mà thầy đã trải qua:

 

Tuổi sinh sấm sét động trời

Chiến tranh, gian khổ , cả đời bão giông !

 

Nhấp ngụm trà nóng và ngẫm nghĩ, tôi thấy đúng. Nhưng có điều, bây giờ, với thầy tôi thì mọi giông bão đã lùi xa. Thầy đang sống hạnh phúc, yên bình bên cô, bên gia đình, con cháu… và trong sự kính yêu, quý trọng của lớp lớp học trò.

 

 

Thầy tôi là Tạ Huy Tâm, sinh năm 1936, quê ở làng Trung Hòa ( Mai Trung- Hiệp Hòa- BG) Tốt nghiệp Khoa Hóa- Đại học Sư phạm Hà Nội năm 1962, thầy về công tác tại trường cấp 3 Văn Quan- Lạng Sơn. Bốn năm sau, thầy lại được điều về giảng dạy ở trường Sư phạm 7+3 Hà Bắc, rồi về trường cấp 3 Hiệp Hòa số 1 rồi số 2… Ba mươi năm gắn bó với sự nghiệp trồng người là ba mươi năm gian khổ khó khăn chồng chất. Đó là những năm tháng chiến tranh, là những năm tháng bão giông của thầy tôi và của bao nhiêu con người Việt Nam khác. Nhưng mặc dù bão giông, thầy vẫn hết lòng tận tụy với học trò. Bởi thế, thầy đã trở thành một hình ảnh đẹp đẽ trong lòng rất nhiều những học trò đã được thầy dạy dỗ. Nhà Thầy Cô, đến bây giờ,mỗi năm thường có hai ngày Tết. Ngày Tết nguyên đán cổ truyền và ngày 20-11. Những ngày đó, học trò tìm về với thầy cô thật đông…Thầy cô bảo: đó là hạnh phúc !

 

 Kể từ khi thầy về hưu ( 1992), ngoài những năm đầu thầy vẫn còn say nghề dạy học, đến bây giờ có tuổi thầy lại say Thơ. Chả biết có duyên nợ gì không, nhưng ngày ngày thầy vẫn tìm đến Thơ để mà giãi bày, tâm sự. Thầy bảo: thơ của thầy là thơ vườn. Mục đích làm thơ chỉ cốt để mua vui, để thư giãn mà thôi…Thầy hay cho tôi đọc thơ của thầy. Thậm chí, có lần hứng chí, thầy đọc liền cho nghe vài ba bài mà thầy mới viết. Nghe giọng thầy đọc, nhìn ánh mắt  thầy, tôi hiểu đó không phải là những lời thơ mua vui thông thường…mà đó là những điều gan ruột. Là những lời tâm sự rất đỗi chân thành mà thầy muốn gửi vào thơ. Thơ của thầy nói về nhiều điều trong cuộc sống, nhưng đậm nét nhất, sâu sắc nhất là những vần thơ mộc mạc thầy viết về gia đình và về nghề nghiệp. Trong thơ, thầy dành những lời đẹp nhất để viết về người mẹ yêu kính của mình:

Thủy chung, phúc hậu hiền hòa.

Tấm lòng bồ tát thật là bao dung…

 

và :

Công, dung, ngôn, hạnh ,đủ điều.

Mẹ là gương sáng cho nhiều cháu con.

 

Còn với cô- người đã cùng thầy vượt qua bao bão giông của cuộc đời từ bốn mươi năm trước…trong mắt thầy luôn là một hình ảnh đẹp đẽ hiền hòa:

 

Yêu chồng, kính mẹ thương con.

Thủy chung nhường nhịn sắt son một lòng.

 Đến ngày 8-3, thầy tôi chọn tặng cô một món quà độc đáo. Món quà ấy không thể mua bằng tiền. Món quà ấy, thầy biết là cô sẽ thích- thích hơn cả Sâm nhung vàng ngọc. Đó là những lời thơ thật là bình dị…Thơ thật trẻ, chứ không phải là thơ của một ông già đã ngoại 70 xuân:

 

Sắp đón ngày mồng tám tháng ba.

Thứ chi sắm sửa để làm quà.

Sâm nhung vàng ngọc bà không thích.

Tôi viết vần thơ để tặng bà…

 

 Hạnh phúc và rất đỗi yêu nghề dạy học, thầy cô luôn luôn quan tâm đến mỗi đứa học trò. Đến cả như bây giờ…học trò của thầy cô cũng đã lên ông, lên bà…nhưng hễ gặp thì hỏi han cặn kẽ, tới nhà thì mời nước mời cơm, thầy cô đi xa về lại có quà cho cháu…! Trong bài thơ nói về hạnh phúc của gia đình nhà giáo , Thầy tôi đã viết:

Bây giờ tóc bạc, tuổi già

Vẫn vui như Tết, ông bà bên nhau

Bà rằng: nếu có kiếp sau.

Thì ta vẫn cứ bên nhau làm Thầy.

 

Tình cảm mà thầy dành cho học trò trong thơ cũng thật là sâu đậm. Nhìn học trò rét mướt, thầy muốn đi gom nắng mùa đông để sưởi ấm cho trò:

Muốn đi nhặt nắng trăm nơi.

Đem về sưởi ấm, xanh chồi vườn ươm.

Đông về rét tím sân trường.

Gom sao đủ nắng mà thương khắp trò.

 

Còn riêng với thơ, tuy thầy đã viết là:

Tuổi hạc không mong thành thi sĩ.

Mua vui chút đỉnh lúc tuổi già.

 

Nhưng mà thầy đã tìm đã thấy thật nhiều những bạn thơ để mà vui, để mà cùng chia sẻ. Thơ với thầy bây giờ cùng sóng bước trên đường đời. Thơ làm cho thầy tôi như trẻ lại:

Ai ngờ em gửi tặng thơ.

Để ta mắc nợ bao giờ trả xong ?

 

Vâng,  nợ đời và nợ thơ..đúng như điều mà thầy tôi đã băn khoăn, biết bao giờ trả cho xong được. Đó là duyên nợ. Đó là nghĩa tình…Không phải thứ để vay để trả.

Và thế là đến bây giờ, tôi vẫn được học thầy tôi !

 

Tôi kính mong Thầy khỏe mãi !

 

Trần Văn Thanh