Phóng viên Hiệp Hoa.net vừa có cuộc trao đổi với Viện trưởng Viện Kiểm sát nhân dân huyện, ông Hoàng Văn Quý về nội dung tình hình tội phạm và công tác thực hành quyền công tố, kiểm sát trong lĩnh vực hình sự 5 năm qua; Dưới đây là chi tiết nội dung cuộc phỏng vấn:

-Phóng viên ( P/v):

Tình hình tội phạm đang là vấn đề xã hội quan tâm, xin Viện trưởng cho biết tình hình tội phạm trên địa bàn huyện những năm qua với chức năng kiểm sát của Viện kiểm sát nhân dân?.

-Viện trưởng Viện Kiểm sát nhân dân huyện (VTVKS):

Từ năm 2011 đến nay, Cơ quan điều tra đã phát hiện khởi tố 577 vụ án/1.383 bị can (giảm 187 vụ, tăng 272 bị can so với nhiệm kỳ trước), cụ thể: Tội phạm về ma tuý: 93 vụ/ 111 bị can; Tội phạm về chức vụ: 09 vụ/ 22 bị can; Tội phạm xâm phạm sở hữu: 221 vụ/ 245 bị can; Tội phạm về trật tự an toàn xã hội: 247 vụ/997 bị can; Tội phạm xâm phạm trật tự quản lý hành chính: 01 vụ/ 01 bị can; Tội phạm về kinh tế và môi trường: 06 vụ/ 07 bị can.

Nhìn chung, tình hình tội phạm vẫn diễn biến phức tạp; mặc dù các vụ án khởi tố tuy giảm, nhưng tính chất tội phạm ngày càng nghiêm trọng, số vụ án có đồng phạm ngày càng tăng, xảy ra nhiều ở các loại tội phạm, như: Cướp tài sản, trộm cắp tài sản, tàng trữ, mua bán trái pháp chất ma túy, cố ý gây thương tích… Đặc biệt, là tội phạm đánh bạc và tổ chức đánh bạc chiếm tỷ lệ cao và lôi kéo số lượng lớn đối tượng tham gia (trong 5 năm đã khởi tố 116 vụ với 895 bị can, chiếm 20,1% về số vụ và 64,7% về số bị can đã khởi tố). Nguyên nhân chủ yếu là do công tác quản lý Nhà nước về kinh tế – xã hội còn có thiếu sót, sơ hở chưa được khắc phục kịp thời; do tác động tiêu cực của tình hình suy thoái kinh tế; hệ thống pháp luật chưa hoàn thiện, thiếu đồng bộ; ý thức chấp hành pháp luật và đấu tranh phòng, chống tội phạm của một bộ phận cán bộ và người dân còn chưa cao; việc tuyên truyền, phổ biến giáo dục pháp luật chưa phát huy tác dụng tốt; công tác đấu tranh phòng, chống vi phạm pháp luật và tội phạm mặc dù đã có những chuyển biến tích cực nhưng một số lĩnh vực còn hạn chế; tệ nạn cờ bạc ở hầu hết các xã còn diễn ra khá phổ biến, nhưng chưa được chính quyền địa phương chỉ đạo ngăn chặn có hiệu quả.

– P/v : Căn cứ Luật tổ chức Viện kiểm sát nhân dân năm 2014, những năm vừa qua Viện đã thực hiện quyền công tố và kiểm sát trong lĩnh vực hình sự như thế nào?

Phóng  viên  phỏng vấn Viện trưởng VKS

– VTVKS:

+ Về thực hành quyền công tố và kiểm sát việc giải quyết tố giác, tin báo về tội phạm và kiến nghị khởi tố: Với nội dung này, Viện kiểm sát đã tổ chức theo dõi, quản lý và kiểm sát chặt chẽ việc tiếp nhận, giải quyết đối với các tố giác, tin báo về tội phạm và kiến nghị khởi tố; Thường xuyên theo dõi, nắm chắc diễn biến tình hình tội phạm xảy ra ở địa phương để chủ động phối hợp với các cấp, các ngành, các cơ quan chức năng đấu tranh, ngăn chặn, phòng ngừa. Tiếp tục phối hợp thực hiện tốt quy chế phối hợp liên ngành trong việc nắm bắt, phân loại tố giác, tin báo tội phạm với Công an các xã trên địa bàn huyện; mở “Hòm thư tố giác tội phạm”, tổ chức trực ban hình sự 24/24 giờ để tiếp nhận tố giác, tin báo về tội phạm, phối hợp tốt với Cơ quan điều tra trong công tác khám nghiệm hiện trường, khám nghiệm tử thi, xác minh, giải quyết các tố giác, tin báo về tội phạm kịp thời, chính xác.

Tính từ năm 2011 đến thời điểm này: Tổng số đã kiểm sát 748 tố giác, tin báo về tội phạm do Cơ quan điều tra tiếp nhận; đã giải quyết được 733 tin đạt tỷ lệ 98% Trong đó: Khởi tố để điều tra 577 tin, không khởi tố 156 tin, còn lại 15 tin đang xác minh giải quyết. Tất các tố giác, tin báo về tội phạm đều được giải quyết cơ bản đúng pháp luật, không oan, không lọt.Ngoài kiểm sát thường xuyên, Viện kiểm sát đã kiểm sát trực tiếp 05 cuộc đối với Cơ quan điều tra trong việc tiếp nhận, giải quyết tố giác, tin báo về tội phạm và kiến nghị khởi tố. Thông qua hoạt động kiểm sát, đã phát hiện vi phạm, thiếu sót về trình tự, thủ tục, thời hạn giải quyết…Viện kiểm sát đã ban hành 07 văn bản kiến nghị, 10 văn bản thông báo và yêu cầu đối với Cơ quan điều tra khắc phục vi phạm, thiếu sót trong lĩnh vực này.

+ Về thực hành quyền công tố và kiểm sát điều tra các vụ án hình sự:

Viện tiếp tục quán triệt và thực hiện tốt các quy chế nghiệp vụ, quy chế phối hợp liên ngành trong hoạt động tố tụng; không để xảy ra các trường hợp khởi tố oan, sai hoặc Viện kiểm sát truy tố, Toà án tuyên bị cáo không phạm tội. Đã đề cao trách nhiệm pháp lý của lãnh đạo, Kiểm sát viên trong việc quyết định, phê chuẩn các lệnh, quyết định tố tụng thuộc thẩm quyền và kiểm sát chặt chẽ đối với các quyết định tố tụng của Cơ quan điều tra; tập trung phối hợp giải quyết tốt các vụ án trọng điểm, phức tạp, vụ án được dư luận xã hội quan tâm, các vụ án còn có quan điểm chưa thống nhất giữa các ngành… Quản lý và kiểm sát chặt chẽ việc đình chỉ, tạm đình chỉ điều tra vụ án và bị can. Tổng số đã thụ lý kiểm sát điều tra 614 vụ/ 1.429 bị can (giảm 150 vụ, tăng 318 bị can so với nhiệm kỳ trước). Cơ quan điều tra đã giải quyết 595 vụ/ 1.375 bị can (đạt tỷ lệ 96,9%), trong đó kết luận điều tra đề nghị truy tố 470 vụ/ 1.304 bị can.

Tổng số Viện kiểm sát phải xử lý 477 vụ/ 1.342 bị can, giảm 90 vụ, tăng 389 bị can so với 5 năm trước. Đã ra quyết định xử lý 477 vụ/ 1.342 bị can, đạt tỷ lệ 100%, trong đó truy tố ra trước Tòa để xét xử 467 vụ/ 1.322 bị can. Các quyết định xử lý của Viện kiểm sát đều đảm bảo đúng thời hạn, đúng người, đúng tội, đúng pháp luật, không có trường hợp nào oan, sai.

Thông qua công tác thực hành quyền công tố và kiểm sát, Viện đã yêu cầu cơ quan điều tra thay đổi quyết định khởi tố 01 vụ/2 bị can, ban hành 08 văn bản kiến nghị yêu cầu sửa chữa, khắc phục các vi phạm, thiếu sót trong hoạt động điều tra.

Trong 5 năm, đã chủ trì phối hợp với Công an huyện và Toà án huyện xác định được 42 vụ án trọng điểm để điều tra, truy tố, xét xử nhanh chóng, nghiêm minh nhằm răn đe, phòng ngừa tội phạm.

+ Về thực hành quyền công tố (THQCT) và kiểm sát xét xử các vụ án hình sự: Viện kiểm sát đã chủ động phối hợp tốt với Toà án tổ chức các phiên toà xét xử theo tinh thần cải cách tư pháp, đảm bảo việc tranh tụng dân chủ, công khai tại Tòa. Đề cao trách nhiệm của Kiểm sát viên trong việc nghiên cứu hồ sơ vụ án, chuẩn bị tốt nội dung cần thẩm vấn, tranh tụng tại phiên toà để làm tốt vai trò, trách nhiệm công tố nhà nước cũng như chức năng kiểm sát hoạt động xét xử, trên cơ sở đó đề nghị mức hình phạt phù hợp với hành vi phạm tội của bị cáo và đúng quy định của pháp luật. Thông qua THQCT và kiểm sát xét xử, đã ban hành 05 bản kháng nghị theo thủ tục phúc thẩm, 01 văn bản báo cáo VKSND tỉnh xem xét kháng nghị phúc thẩm, 05 văn bản kiến nghị đối với các vi phạm, thiếu sót trong hoạt động xét xử của Tòa án. Phối hợp với Tòa án tổ chức được 28 phiên tòa rút kinh nghiệm nhằm nâng cao năng lực THQCT và kiểm sát tại phiên tòa cho Kiểm sát viên; phối hợp đưa 51 vụ án đi xét xử lưu động nhằm tuyên truyền, giáo dục pháp luật cho nhân dân (tăng 13 vụ xét xử lưu động so với 5 năm trước).

Tổng số đã thụ lý THQCT và kiểm sát xét xử sơ thẩm 483 vụ/ 1.407 bị cáo, giảm 48 vụ và tăng 376 bị cáo so với 5 năm trước. Đã giải quyết 476 vụ/ 1.392 bị cáo, đạt tỷ lệ 98,6%, trong đó Tòa án xét xử 469 vụ/1.384 bị cáo; đình chỉ 5 vụ/6 bị cáo do người bị hại rút đơn; tạm đình chỉ 2 vụ/2 bị cáo. Hiện còn đang giải quyết 7 vụ/ 15 bị cáo.

Một buổi giao ban triển khai thực hiện nhiệm vụ

+ Về  kiểm sát việc bắt, tạm giữ, tạm giam và thi hành án hình sự:

Kiểm sát việc bắt, tạm giữ, tạm giam: Đã kiểm sát chặt chẽ căn cứ bắt, tạm giữ, tạm giam và việc thực hiện chế độ giam giữ, không để xảy ra các trường hợp giam, giữ trái pháp luật; hạn chế việc bắt giữ hình sự phải trả tự do, xử lý hành chính, việc quản lý giam giữ không đúng chế độ.

Đã kiểm sát tổng số 1.138 người bị bắt, tạm giữ (tăng 400 người so với 5 năm trước); Đã giải quyết 1.138 người, trong đó khởi tố hình sự 1.125 người (đạt 98,9%); Kiểm sát tổng số 617 người bị tạm giam (tăng 61 người). Qua đó hoạt động kiểm sát, Viện kiểm sát đã quyết định không phê chuẩn bắt khẩn cấp đối với 04 trường hợp; huỷ 09 quyết định tạm giữ và yêu cầu Cơ quan điều tra tự huỷ 06 quyết định tạm giữ để trả tự do cho người bị tạm giữ; không phê chuẩn 02 lệnh tạm giam; ra lệnh tạm giam trong giai đoạn điều tra 03 bị can; ra lệnh bắt tạm giam trong giai đoạn điều tra 01 bị can. Ngoài việc kiểm sát thường xuyên hằng ngày, Viện kiểm sát đã quyết định kiểm sát trực tiếp 18 lần đối với Nhà Tạm giữ Công an huyện, trong đó 8 lần kiểm sát toàn diện, có 5 lần phối hợp với Thường trực UBMTTQ huyện. Qua kiểm sát đã phát hiện một số vi phạm, thiếu sót như: Giam giữ chung buồng những người trong cùng một vụ án, thực hiện chưa đúng chế độ ăn uống, sinh hoạt đối với người bị giam giữ… kết thúc các cuộc kiểm sát đều ban hành kết luận, kiến nghị đối với Trưởng Nhà Tạm giữ.

Về kiểm sát thi hành án hình sự: Viện kiểm sát đã tăng cường hoạt động kiểm sát nhằm đảm bảo cho các bản án, quyết định của Tòa án đã có hiệu lực đều được thi hành nghiêm chỉnh, đúng pháp luật. Chú trọng đi sâu vào kiểm sát việc ra quyết định thi hành án đối với bị án phạt tù đang tại ngoại, việc hoãn thi hành án và việc áp giải bị án tại ngoại đi chấp hành án.Đã kiểm sát đối với tổng số 751 bị án phạt tù có thời hạn; trong đó đã thi hành 744 bị án, hiện còn lại 7 bị án chưa thi hành Trong đó: Hoãn thi hành 2 bị án, trốn đã truy nã 2 bị án, Công an chậm áp giải 1 bị án, trong thời gian tự nguyện đi thi hành án 2. Kiểm sát đối với tổng số 778 bị án phạt tù cho hưởng án treo và 116 bị án phạt cải tạo không giam giữ. Qua hoạt động kiểm sát, đã ban hành 03 văn bản kháng nghị đối với quyết định hoãn thi hành án không đủ điều kiện hoãn, 05 văn bản yêu cầu ra quyết định thi hành án và giải quyết đơn xin hoãn chấp hành án của bị án do quá thời hạn; 09 văn bản yêu cầu áp giải bị án phạt tù chậm đi chấp hành án.

Đã kiểm sát trực tiếp 66 lượt đối với UBND 26 xã, thị trấn trong việc giám sát, giáo dục đối với người chấp hành án treo và cải tạo không giam giữ;  Đã kiểm sát trực tiếp 05 cuộc đối với Cơ quan thi hành án hình sự Công an huyện (trong đó 01 cuộc phối hợp với Phòng nghiệp vụ Viện KSND tỉnh); phối hợp với Thường trực UBMTTQ huyện kiểm sát và giám sát 01 cuộc đối với Toà án huyện. Qua đó, đã ban hành kết luận, kiến nghị với Chủ tịch UBND các xã, thị trấn và thủ trưởng các cơ quan, đơn vị có liên quan khắc phục tồn tại, thiếu sót trong công tác này.

-P/v: Để thực hiện tốt chức năng, nhiệm vụ của ngành Kiểm sát theo luật định,  tới đây và những năm tiếp theo Viện chú trọng những nhiệm vụ trọng tâm gì?

Thưa anh, Viện Kiểm sát đã và sẽ tiếp tục quán triệt thực hiện nghiêm túc chủ trương của Đảng về cải cách tư pháp trong ngành Kiểm sát nhân dân theo Nghị quyết số 49-NQ/TW ngày 02/6/2005, Kết luận số 92-KL/TW của Bộ Chính trị; Chương trình trọng tâm công tác cải cách tư pháp của Trung ương và của tỉnh, Nghị quyết số 37/2012/QH13 ngày 23/11/2012 của Quốc hội về công tác tư pháp, các quy định của Hiến pháp, pháp luật về chức năng, nhiệm vụ của ngành, về nguyên tắc suy đoán vô tội, về bảo vệ quyền con người, quyền công dân được quy định trong Hiến pháp năm 2013.

Tổ chức thực hiện đồng bộ chương trình hành động thực hiện Nghị quyết đại hội Đảng, Nghị quyết Hội đồng nhân dân các cấp; đẩy mạnh công tác xây dựng ngành, coi trọng việc giáo dục chính trị, tư tưởng và rèn luyện kỹ năng nghiệp vụ cho đội ngũ cán bộ theo hướng chuyên sâu; Tiếp tục đổi mới công tác quản lý, chỉ đạo, điều hành. Chú trọng tập trung khắc phục tồn tại, hạn chế, đồng thời nâng cao chất lượng các khâu công tác kiểm sát, trọng tâm là công tác thực hành quyền công tố và kiểm sát trong lĩnh vực hình sự; tiếp tục nghiên cứu tăng cường các giải pháp nhằm chống oan, chống bỏ lọt tội phạm. Tích cực tham mưu cho cấp ủy, chính quyền trong chỉ đạo công tác phòng ngừa tội phạm, công tác tư pháp ở địa phương; phối hợp tốt với các ngành hữu quan địa phương trong việc giữ gìn an ninh chính trị, trật tự an toàn xã hội trên địa bàn huyện.

Thực hiện tốt công tác kiểm sát là thực hiện tốt nhiệm vụ xây dựng Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa Việt Nam, chống oan sai, không bỏ lọt tội phạm, đảm bảo mọi quyền bình đẳng của công dân trước pháp luật.

P/v : Vâng- xin cảm ơn ông bởi cuộc trao đổi thẳng thắn và cởi mở này.

Ảnh đầu trang: Lãnh đạo và cán bộ Viện kiểm sát nhân dân huyện

Thực hiện: Hương Giang & Phương Nhung