Bộ Nội vụ đã phối hợp với các cơ quan liên quan báo cáo cấp có thẩm quyền về chủ trương sắp xếp thôn, tổ dân phố. Theo đó, định hướng chung là tổ chức lại theo hướng tinh gọn đầu mối, giảm số lượng thôn, tổ dân phố.

Khi nào sáp nhập thôn, tổ dân phố 

Mới đây, Bộ Nội vụ đã phối hợp với các cơ quan liên quan báo cáo cấp có thẩm quyền về chủ trương sắp xếp thôn, tổ dân phố.

Về sắp xếp thôn, tổ dân phố, bà Nguyễn Thị Tú Thanh, Phó Vụ trưởng Vụ Chính quyền địa phương (Bộ Nội vụ) cho biết, thực hiện chủ trương sắp xếp thôn, tổ dân phố, Bộ Nội vụ được Chính phủ giao chủ trì xây dựng Nghị định quy định về tổ chức, hoạt động của thôn, tổ dân phố và chế độ, chính sách đối với người hoạt động không chuyên trách tại thôn, tổ dân phố.

Nghị định này sau khi được ban hành là cơ sở pháp lý quan trọng để các địa phương triển khai thực hiện trong thời gian tới.

Theo bà Thanh, những nội dung quan trọng trong nghị định có tác động trực tiếp đến tổ chức và hoạt động ở cơ sở. Do đó việc xây dựng Nghị định được nghiên cứu kỹ lưỡng, bảo đảm tính khả thi và phù hợp thực tiễn.

Cùng với việc xây dựng Nghị định, Bộ Nội vụ đã phối hợp với các cơ quan liên quan báo cáo cấp có thẩm quyền về chủ trương sắp xếp thôn, tổ dân phố.

Định hướng chung là sắp xếp theo hướng tinh gọn đầu mối, giảm số lượng thôn, tổ dân phố, bảo đảm phù hợp với quy mô, đặc điểm và điều kiện của từng vùng, miền.

Việc sắp xếp này nhằm nâng cao hiệu quả hoạt động của hệ thống chính trị ở cơ sở, tạo thuận lợi trong tổ chức thực hiện nhiệm vụ, đồng thời giảm áp lực quản lý trực tiếp đối với chính quyền cấp xã.

Như vậy, định hướng sáp nhập thôn, tổ dân phố 2026 chung là sắp xếp theo hướng tinh gọn đầu mối, giảm số lượng thôn, tổ dân phố, bảo đảm phù hợp với quy mô, đặc điểm và điều kiện của từng vùng, miền.

Trước đó, theo Chương trình hành động của Chính phủ thực hiện Kết luận số 210-KL/TW, Bộ Nội vụ được giao chủ trì, phối hợp với các bộ, cơ quan ngang bộ tham mưu ban hành Nghị định nêu trên, dự kiến hoàn thành trong quý II/2026.

Đồng thời, Bộ cũng được giao nghiên cứu, xây dựng đề án mô hình tự quản tại cộng đồng dân cư thôn, tổ dân phố phù hợp với tình hình mới, trình cấp có thẩm quyền trong quý III/2026 và hướng dẫn triển khai thực hiện.

Tính đến hết năm 2021, cả nước có 90.508 thôn, tổ dân phố, trong đó có 69.580 thôn và 20.928 tổ dân phố.

Theo kế hoạch, việc rà soát, sắp xếp thôn, bản, tổ dân phố sẽ được triển khai trên phạm vi cả nước trong năm 2026. Hiện nay, nhiều địa phương đang xây dựng đề án sắp xếp lại thôn, tổ dân phố.

Nguyên tắc tổ chức và hoạt động của thôn, tổ dân phố 

Căn cứ tại Điều 3 Thông tư 04/2012/TT-BNV được sửa đổi bởi khoản 1 Điều 1 Thông tư 14/2018/TT-BNV quy định nguyên tắc tổ chức và hoạt động của thôn, tổ dân phố là:

– Bảo đảm tính tự quản của cộng đồng dân cư, chấp hành sự quản lý nhà nước trực tiếp của chính quyền cấp xã và sự lãnh đạo của cấp ủy đảng.

– Tuân thủ pháp luật, thực hiện theo hương ước (quy ước); đảm bảo dân chủ, công khai, minh bạch.

– Không chia tách các thôn, tổ dân phố đang hoạt động ổn định; thực hiện sáp nhập các thôn, tổ dân phố phù hợp với điều kiện, đặc điểm từng địa phương.

– Trường hợp do quy hoạch giải phóng mặt bằng, quy hoạch giãn dân, do di dân ở miền núi, vùng cao, vùng sâu, vùng xa hoặc nơi có địa hình bị chia cắt phức tạp, địa bàn rộng, giao thông đi lại khó khăn thì điều kiện thành lập thôn, tổ dân phố mới có thể thấp hơn quy định. Trong trường hợp cộng đồng dân cư mới hình thành không đủ điều kiện thành lập thôn mới, tổ dân phố mới thì ghép vào thôn, tổ dân phố liền kề.

Mai Anh

Nguồn: Trang TTCP